DAWNIEJ

Zodiak to przykład warszawskiej architektury powojennego modernizmu. Zaprojektowany został przez prof. arch. Jana Bogusławskiego i arch. Bohdana Gniewiewskiego. Oddano go do użytku w 1968 roku i od tego czasu stanowił część założenia Ściany Wschodniej ulicy Marszałkowskiej, czyli pieszego pasażu handlowego, znajdującego się na tyłach Domów Towarowych Centrum.

Kompozycja założenia Ściany Wschodniej została podporządkowana trzem kierunkom, które nawiązywały do urbanistyki zachodnich metropolii. Wertykalna bryła jedenastokondygnacyjnej części mieszkalnej podkreślała lokalizację. Dwukondygnacyjny pawilon, mieszczący oryginalnie bar szybkiej obsługi, charakteryzował lekki, przeszklony parter, skontrastowany mocną bryłą piętra. Lekka konstrukcja letniej kawiarni z tarasem i pergolą oraz ażurowymi schodami, łączącymi ją z pasażem, podkreślała finezję kompozycji.

DZIŚ

Obecna forma budynku, który odwiedzać można od listopada 2018 roku, łączy wydobycie najbardziej wartościowych elementów pierwotnego projektu, wpisanie w otoczenie proporcji, a jednocześnie modyfikację pod kątem funkcjonalnym.

Założeniem całego procesu było uzyskanie jak najwyższej wartości architektonicznej i funkcjonalnej finalnej realizacji. Projektanci przebudowy pawilonu zostali wybrani w przetargu, w którym kluczowe były kryteria jakościowe. Zadbano o detal i charakter budynku, stosując rozwiązania bardzo rzadkie w dzisiejszej rzeczywistości budowlanej, np. w postaci zawieszonej w powietrzu klatki schodowej, z opartymi na belce prefabrykowanymi lastrykowymi stopniami i wypuszczoną bezpośrednio z nich balustradą. Dawny taras na piętrze został zabudowany, a w jego wnętrzu widoczna jest kontynuacja belkowego charakteru oryginalnej pergoli. Wnętrze zostało ocieplone i wygłuszone białymi zasłonami. Natomiast instalacje w budynku poprowadzono podpodłogowo, pozostawiając odkryte betonowe stropy, co umożliwiło zastosowanie lanych i szlifowanych in situ posadzek lastryko.

Koncepcja zagospodarowania placu przed pawilonem została wyłoniona w konkursie architektonicznym, który był poprzedzony warsztatami z udziałem studentów. Zwycięski projekt uwzględnił stworzenie przez budynkiem przestrzeni na angażujące mieszkańców działania. Zasięg placu zarysowują od południa kubiki z roślinnością zimozieloną, a od północy kurtyna wodna.

W Zodiaku znalazły się dwa obiekty, nawiązujące do oryginalnych elementów pawilonu. Pierwszy z nich, widoczny już z przestrzeni Pasażu Wiecha, to wieńczący budynek neon Zodiak z charakterystyczną gwiazdką. Pierwotnie został zaprojektowany przez prof. Jana Bogusławskiego i stanowił element kompozycji, oplatającej cały budynek baru Zodiak. Odtworzenie neonu zostało powierzone pracowni Jacka Hanaka, który pracował wcześniej przy oryginalnej konstrukcji.

Drugim charakterystycznym elementem pawilonu jest zdobiąca klatkę schodową mozaika „Kosmos”, zaprojektowana przez Magdalenę Łapińską-Rozenbaum. Projekt nawiązuje do mozaiki Marii Leszczyńskiej, która pokrywała oryginalnie ścianę tarasu pawilonu. Odzyskane fragmenty stłuczki szklanej z pierwotnej mozaiki zostały uzupełnione materiałem pozyskanym w ten sam sposób – są to odpady z huty szkła. Z jednej strony jest to odniesienie do technik i materiałów stosowanych przez artystów w latach 50.i 60. XX wieku, a z drugiej rozwiązanie promujące idee recyklingu.

 

Zodiak Warszawski Pawilon Architektury składający się z pawilonu dawnej kawiarni Zodiak oraz znajdującego się przed budynkiem placu, powstał w wyniku współpracy m.st. Warszawy i Oddziału Warszawskiego SARP. Celem projektu było stworzenie wyjątkowego architektonicznie miejsca, otwartej dla warszawiaków przestrzeni do dyskusji o architekturze i potencjale gospodarczym miasta, pokazującej ich wpływ na przyszłość Warszawy.

Projektanci pierwotnego budynku
prof. arch. Jan Bogusławski, arch. Bohdan Gniewiewski
Projektanci nowego budynku
Kalata Architekci: Szymon Kalata, Eliza Kalata, Mateusz Świętorzecki wraz zespołem projektowym
Projektanci placu
pracownia Gowin & Siuta
Projekt mozaiki
Magdalena Łapińska-Rozenbaum
 
Zodiak Warszawski Pawilon Architektury składający się z pawilonu dawnej kawiarni Zodiak oraz znajdującego się przed budynkiem placu, powstał w wyniku współpracy m.st. Warszawy i Oddziału Warszawskiego SARP. Celem projektu było stworzenie wyjątkowego architektonicznie miejsca, otwartej dla warszawiaków przestrzeni do dyskusji o architekturze i potencjale gospodarczym miasta, pokazującej ich wpływ na przyszłość Warszawy.