![](https://pawilonzodiak.pl/wp-content/uploads/2024/05/Bez-nazwy-1-02-640x334.jpg)
Jaką formę może przybrać architektura tworzona bez architektki i architekta, bez pytania – i bez prawa? Co się wydarzy, gdy z procesu projektowego usuniemy nie tylko projektanta czy projektantkę, ale też wszystkie wartości, które wyznają i reguły, którymi się kierują?
Wystawa „Teren prywatny” zainspirowana została polskimi samowolami budowlanymi przełomu XX i XXI wieku – okresu, w którym uginający się pod ciężarem kryzysów schyłkowy komunizm i konstruowany naprędce, rodzący się w chaosie kapitalizm dały asumpt do wykształcenia się szeregu alternatywnych praktyk architektonicznych. Budynki-samoróbki stanowią interesującą ilustrację ducha tej epoki, oddając jej aspiracje czy preferencje estetyczne w doskonalszy niż jakakolwiek legalna architektura sposób.
Za powstawaniem samowól niezwykle często stoją łatwe do zidentyfikowania przyczyny ekonomiczne, społeczne czy polityczne; zazwyczaj, niezależnie od genezy, budynki te budzą uzasadniony sprzeciw natury prawnej. Jednak względy te (na ile to tylko możliwe) nie będą stanowiły przedmiotu zainteresowania „Terenu prywatnego”.
Wystawa skupia się nie na odpowiedzi na pytanie „dlaczego”, ale „jak” realizowane były i są samoróbki. Prezentuje wybór budynków, które tworzone bez pozwoleń, a więc i bez ograniczeń, przybrały najciekawsze i najbardziej nietypowe formy.
Każdy z nich jest przykładem architektury, wyrazistej, nie idącej na ustępstwa. Popełniającej błędy, ale popełniającej je z bezczelną pewnością siebie. Ryzykownej, niekiedy nawet niebezpiecznej. Manifestującej to, że u siebie można być sobą – i nic nikomu do tego.
Na wystawie nie zobaczymy dokumentacji żadnego z przywołanych obiektów – doświadczymy ich za to w interpretacji artystycznych komentarzy. Rzucają one nowe światło na portretowane samowole – nie zawsze przychylne, nie zawsze też krytyczne, po prostu nowe. Dzięki temu pozwalają nabrać dystansu do własnych opinii, wyobrażeń, uprzedzeń i spróbować odpowiedzieć na pytanie: czego możemy się nauczyć od Czarnego Kota, zamku w Łapalicach czy willi w Jastrzębiu-Zdroju? I jaką wyciągnąć z nich nauczkę?
Program towarzyszący:
- 14.06 – godz. 18:00 – Otwarcie wystawy
- 15.06 – godz. 16:00 – Oprowadzanie kuratorsko-autorskie
- 13.07 – godz. 12:00 – Wille na dachach. Warsztaty rodzinne
- 20.07 – godz. 16:00 – Oprowadzanie kuratorskie
- 20.07 – godz. 17:00 – CiałoStanowienie | Performance
- 21.07 – godz. 16:00 – Czarny kot i przyjaciele. Burzyć czy bronić?
Twórcy i twórczynie wystawy:
Kurator:
- Kuba Żary
Artystki i artyści:
- Olga Budzan, Agnieszka Dybowska, Vinicius Libardoni, Szymon Rogiński, Łukasz Stokłosa, Andrzej Tobis
Rysunki architektoniczne, współpraca produkcyjna:
- Vinicius Libardoni
Identyfikacja wizualna:
- Sara Makuch
Organizator:
Współpraca: